10 VẤN ĐỀ SỨC KHỎE MẸ SAU SINH NÀO CŨNG PHẢI TRẢI QUA

Thay đổi cân bằng nội tiết tố sau sinh

Trong quá trình mang thai, hai hormon quan trọng nhất ảnh hưởng tới thai nhi là estrogen và progesteron. Trong thời gian mang thai, hormon progesteron được sản xuất và kiểm soát bởi nhau thai để duy trì một môi trường hỗ trợ bên trong tử cung. Sau khi em bé được sinh ra, mức progesteron bắt đầu sụt giảm và thường không tăng cho đến khi người phụ nữ bắt đầu rụng trứng sau sinh. Điều này tạo ra điều kiện thuận lợi cho nội tiết tố estrogen nhiều hơn mức bình thường gây mất cân bằng nội tiết tố. Thông thường, thay đổi nội tiết tố sau sinh chỉ là tình trạng tạm thời và không có gì phải lo lắng.Tuy nhiên, với một số lượng nhất định bà mẹ thì sự thay đổi này có thể gây ảnh hưởng khá nghiêm trọng tới tâm lí, có thể diễn biến thành trầm cảm mẹ sau sinh.

Thay đổi cân bằng nội tiết tố là hiện tượng phổ biến ở các sản phụ sau sinh

Chu kì kinh nguyệt thất thường

Sau khi sinh, thông thường chị em sẽ có kinh nguyệt trở lại trong khoảng từ 6 đến 8 tuần, tuy nhiên cũng có một số trường hợp 6 tháng sau sinh mới lại có kinh. Vì vậy mẹ không cần quá lo lắng khi thấy mình chưa có kinh như ngày trước. Mẹ cũng nên chú ý tới một số vấn đề như lượng máu ra trong mỗi chu kì cao bất thường hay các cơn đau bụng kinh trở nên dữ dội hơn, hãy tham khảo ý kiến của các bác sĩ.

Mẹ thường gặp kinh nguyệt không đều sau sinh

Một số vấn đề tuyến giáp và tuyến thượng thận

Tình trạng nội tiết tố sau sinh mất cân bằng sẽ khiến các chị em gặp phải một số vấn đề về các tuyến nội tiết bao gồm tuyến giáp và tuyến thượng thận.

Suy giáp: Estrogen tăng cao tới một mức nhất định sẽ khiến tuyến giáp bị viêm nhiễm, từ đó tăng mức độ của globulin liên kết với tuyến giáp do gan sản xuất, dẫn đến hiện tượng viêm giáp sau sinh. Nồng độ estrogen tăng lên cũng có thể dẫn đến trầm cảm sau sinh đồng thời làm tăng nồng độ cortisol, khiến phụ nữ mắc phải chứng suy giáp.

Suy thượng thận: Estrogen tăng cao cũng khiến khu vực thượng thận hoạt động quá tải và không thể sản xuất đủ cortisol theo yêu cầu của cơ thể. Điều này xảy ra do sự sụt giảm mức độ progesterone đồng làm tăng sự mệt mỏi cũng như căng thẳng ở mẹ bầu.

Sản dịch sau sinh

Dù sinh thường hay sinh mổ, mẹ vẫn có một lượng máu thoát ra từ vùng âm đạo, do phần niêm mạc nuôi dưỡng thai nhi lúc này đã không còn cần thiết ở tử cung bị bong ra. Sản dịch ban đầu có màu đỏ tươi sau dần chuyển sang màu hồng/nâu và đến ngày thứ mười thì chúng có màu vàng trắng, lượng sản dịch sẽ ít dần và hết hẳn trong khoảng ba bốn tuần tiếp theo.

Nhiều sản phụ gặp phải tình trạng lượng sản dịch ồ ạt tống ra khỏi âm đạo khi họ cho con bú, điều này là do lượng hormon prolactin và oxytocin được phóng thích ra ngoài trong quá trình cho con bú kích thích tử cung co bóp. Điều này lý giải vì sao cho con bú được xem như liều thuốc giúp sản phụ nhanh chóng lấy lại vóc dáng sau khi sinh.

Khi phát hiện sản dịch có mùi hôi (sản dịch bình thường là sản dịch có mùi tương tự với chu kỳ kinh nguyệt hàng tháng) hoặc phát hiện sản dịch thường xuyên xuất hiện dưới dạng cục máu đông hay trong trường hợp bạn đang lo lắng không biết nên làm gì với tình trạng mất máu của mình thì việc cần làm lúc này chính là thông báo ngay với bác sĩ.

Sản phụ thường đối mặt với vấn đề sản dịch sau sinh

Cảm giác đau nhói khi đi vệ sinh

Trong quá trình sinh con, đặc biệt khi mẹ phải sinh mổ sẽ để lại những vết rách xuất hiện quanh cửa âm đạo đang hé mở. Những vết rách tầng sinh môn này là nguyên nhân gây ra cơn đau thốn khi bạn đi tiểu trong vài ngày đầu sau khi sinh. Điều quan trọng cần làm chính là:

  • Giữ khu vực âm đạo luôn sạch sẽ và khô thoáng.
  • Thay đổi miếng lót thai sản thường xuyên để tránh nhiễm trùng.
  • Sau mỗi lần đi vệ sinh, luôn luôn lau từ phía trước ra phía sau, tắm rửa bằng nước sạch và lau nhẹ bằng giấy vệ sinh.
  • Uống nhiều nước để làm loãng nước tiểu.

Bạn sẽ nhận thấy những cơn đau buốt sẽ dần tan biến sau vài ngày. Tuy nhiên, nếu những cơn đau tiếp tục tái diễn thì điều đó có nghĩa bạn có thể bị nhiễm trùng đường tiết niệu. Bạn nên thường xuyên báo với bác sĩ về những dấu hiệu, tần số, nhiệt độ cùng những cơn đau nhói hay rát trong khi tiểu.

Táo bón sau sinh

Vùng ruột sản phụ thường ngưng chuyển động trong vài ngày sau khi sinh, nhiều sản phụ nhận thấy chứng táo bón là một trong những vấn đề nhức nhối trong những ngày đầu này. Điều này có thể do một số yếu tố chẳng hạn như sợ hãi khi phải đi vệ sinh do những vết khâu cắt tầng sinh môn. Để tránh tình trạng táo bón xảy ra, bạn cần phải có một chế ăn uống với nhiều chất xơ, uống nhiều nước và tập thể dục nhẹ nhàng thường xuyên như đi bộ nhẹ nhàng. Nếu mẹ ađang bị đau ở đáy chậu (vùng giữa âm đạo và hậu môn) thì tốt nhất bạn cần uống thuốc giảm đau paracetamol theo lời khuyên của bác sĩ trước khi bạn đi vệ sinh. Bạn có thể sẽ cảm thấy thoải mái hơn nếu đặt dưới sàn chậu một tấm lót vệ sinh khi bạn sắp sửa đại tiện. Nếu tình trạng táo bón vẫn tiếp tục diễn ra, bạn nên báo ngay với bác sĩ.

Thâm đen, giãn vùng kín sau sinh

Trong quá trình chuyển dạ của mẹ sinh thường, âm đạo sẽ giãn rộng tối đa đủ để cho đứa trẻ thoát ra được bên ngoài bình thường. Nếu người phụ nữ sinh thường nhiều lần thì khả năng đàn hồi của các cơ âm đạo cũng có thể giảm đi. Lúc này, các cơ không còn khả năng tự điều khiển các cơn co thắt âm đạo theo ý muốn nữa. Tình trạng này thường xảy ra ở những phụ nữ lớn tuổi đã sinh con nhiều lần và có tần suất sinh dày. Hoạt động sinh sản nhiều lần làm rách, đứt các sợi cơ vòng ống âm đạo trong lúc rặn sinh, hoặc sai sót trong việc khâu vá tầng sinh môn, sa tử cung… khiến cho ống âm đạo nở rộng.

Vùng kín xuống cấp và thâm đen là một trong những vấn đề gây ám ảnh nhất đối với chị em sau sinh. Nếu như thời con gái, vùng kín gọn gàng và hồng hào bao nhiêu thì với rất nhiều mẹ sau khi sinh con xong, “chỗ ấy” sẫm màu, thâm đen vào nhìn… thật buồn. Sự thay đổi tiêu cực đó vừa là tác động của những tổn thương trong quá trình sinh đẻ, và đáng kể nhất là do sự thay đổi hormone sau khi sinh.

Sau khi sinh nồng độ nội tiết tố suy giảm dẫn đến thâm đen vùng kín

Sau khi sinh, nồng độ các nội tiết tố estrogen và progesteron biến động mạnh dẫn đến tình trạng gia tăng đáng kể nồng độ các gốc tự do. Khi nồng độ các gốc tự do tăng lên, cơ thể với cơ chế bảo vệ tự nhiên sẽ tăng cường sinh tổng hợp hắc sắc tố melenin để bảo vệ các tế bào da khỏi gốc tự do. Tuy nhiên, chính sự gia tăng melanin cũng khiến cho làn da của chị em, trong đó có cả làn da vùng kín bị thâm sạm hơn, ảnh hưởng tới vẻ đẹp thẩm mĩ cũng như tâm lí của chị em.

Cảm giác đau khi quan hệ sau sinh

Hầu hết các cặp vợ chồng đều bắt đầu quan hệ tình dục trở lại trong khoảng thời gian ba tháng sau khi sinh, phần lớn ham muốn quan hệ sau sinh đến từ cả hai phía nhưng đặc biệt nghiêng về phía sản phụ.

Mẹ thường gặp cảm giác khô rát, đau khi quan hệ sau sinh

Nếu mẹ cảm thấy đau trong lúc giao hợp, nguyên nhân là do vết cắt tầng sinh môn chưa hoàn toàn bình phục đối với mẹ sinh mổ cũng như sự giảm tiết dịch tiết bôi trơn. Đây cũng chính là rào cản khiến các mẹ cảm thấy không thoải mái trong chuyện chăn gối. Với tình trạng này  nên bàn với bác sĩ về những vấn đề mà mình đang gặp phải.

Tắc sữa, mất sữa, ít sữa cho con bú

Sau thời gian mang thai 9 tháng và quá trình “vượt cạn” gần như lấy hết sức lực của mẹ nhưng đó chưa phải là tất cả. Khoảng thời gian chăm sóc bé sau sinh mới là áp lực lớn cho mẹ. Mọi hoạt động của mẹ đều gắn chặt với bé. Nhiều mẹ gặp phải tình trạng mất ngủ, ngủ không đủ giấc do phải chăm sóc bé: ru ngủ, cho bé bũ, thay tã, tắm,… hoặc do tính chất công việc phải làm việc sớm. Chính tình trạng quá sức này khiến mẹ bị mất sữa dần dần do hoạt động của tuyến sữa đang yếu dần đi.

Tâm lí lo lắng, trầm cảm khiến mẹ hay bị mất sữa, tắc sữa, ít sữa

Một lí do phổ biến khác khiến mẹ mất sữa chính là chế độ dinh dưỡng nghèo nàn, mất cân bằng mà các mẹ sau sinh phải ăn. Chế độ dinh dưỡng không đủ dưỡng chất, lo sợ thừa cân nên kiêng khem sớm, không để ý ăn phải những thực phẩm gây mất sữa như măng, cà muối, lá lốt,…khiến mẹ mất sữa.

Cảm giác mất ngủ, khó ngủ

Mẹ hãy tranh thủ ngủ cùng bé khi bé đang “say sưa” dù công việc có bận rộn đến thế nào, tuy nhiên, nếu bạn là người rất khó ngủ và không thể ngủ ngắn như vậy được thì hãy nhờ người thân trông nom bé và dành cho mình một giấc ngủ vào một thời điểm nào đó thực sự thuận lợi trong ngày. Sản phụ không nên cố ôm đồm tất cả mọi việc mà hãy chia sẻ với những người xung quanh, đặc biệt là người chồng. Nên bố trí giường ngủ ở nơi thoáng khí và yên tĩnh và không nên dùng các loại thuốc ngủ tân dược như Seduxen, Gardenal… vì các thuốc này đều tiết ra sữa ảnh hưởng không tốt đến trẻ. Để dễ ngủ, sản phụ có thể ăn hạt sen, củ sen hầm với thịt, uống trà tâm sen hoặc dùng các loại thảo dược có tác dụng an thần, dễ ngủ.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *